Wageningen, (van) Johannes Marinus.

Gevallen voor het Vaderland. “Grenadiers Vooraan!”

Leeftijd: 21.

Geboortedatum: 29 oktober 1920.

Geboorteplaats: Den Haag.

Adres: Weimarstaat 17 te Den Haag.

Beroep: Magazijnmeester.

Roepnaam: –

Onderdeel tijdens de meidagen 1940: Regiment Grenadiers.

Rang: Gewoon dienstplichtig soldaat.

Verzetsonderdeel: Groep Westerveld, Gewest 13-Den Haag, Ordedienst/Eerste OD-groep.

Datum en locatie van arrestatie: 17 april 1944 te Den Haag.

Reden van arrestatie: Distributie van vuurwapenen.

Datum en locatie van sneuvelen: 03 mei 1942, SS-concentratiekamp Sachsenhausen te Oranienburg (DEU).

Wijze van sneuvelen: Gefusilleerd.

(1*) Door de met de Duitsers samenwerkende politiemannen Leo Poos en Martin Slagter aangehouden. Volgens vader Van Wageningen zeiden de politiebeambten dat Johannes even mee moest om hen in te lichten over het doorgeven van wapens. Later hoorde senior van bevriende zijde dat zijn zoon deel zou uitmaken van een verzetsgroep. Op 11 april 1942 veroordeelde het Feldkriegsgericht van de Duitse luchtmacht hem tot de doodstraf. Van 17 april 1941 tot 01 september 1941 in het Oranjehotel gezeten en van 05 september 1941 tot 11 april 1942 in Amersfoort. Op 11 april 1942 naar Sachsenhausen vervoerd.
(1*) In het strafdossier van Poos en Slagter wordt 8 of 9 april 1941 als arrestatiedatum genoemd. Het Dodenboek gaat ervan uit dat hij op 17 april 1941 is gearresteerd.

Op 3 mei 1942 werden er 72 Nederlandse verzetslieden geëxecuteerd in concentratiekamp Sachsenhausen, na een proces dat de geschiedenisboeken inging als het ‘Proces der 72’. De Duitsers deden het doen lijken alsof er sprake was van een eerlijk proces, alle verzetslieden kregen ook een advocaat toegewezen, maar niets was minder waar. Zij waren als medewerker aangeworven door de Haagse elektrotechnicus Henri Molt (22 mei 1906 ’s-Gravenhage). Diens verzetsgroep hield zich bezig met spionage en het verzamelen van wapens. Later ging de groep op in de Ordedienst, hoewel veel groepsleden, schrijft Jan Schulten in zijn boek over de Ordedienst, overigens niet wisten dat zij naar de OD waren overgegaan. Op 29 maart 1941 zijn de broers aangehouden. Zij werden op 11 april 1942 in Amersfoort door het Luftgaugericht ter dood veroordeeld en drie weken later met 69 medewerkers van de OD en de groep Westerveld in Sachsenhausen gefusilleerd.

Locatie laatste rustplaats: Geen. Zijn stoffelijk overschot werd gecremeerd in het concentratiekamp Sachsenhausen.

Overig: Ongehuwd. Zoon van Jacobus van Wageningen en Cornelia Akkerhuis.

Onderscheidingen

Oorlogsherinneringskruis/Mobilisatie-Oorlogskruis niet toegekend. Zijn Mobilisatie-Oorlogskruis hangt in de Historische Collectie Garderegiment Grenadiers en Jagers. Nooit beloond maar nooit vergeten. Graag contact met de nabestaanden om dit alsnog te regelen svp.

Monumenten

Bronnen

  • Nationaal Archief.
  • WO2 slachtoffers.
  • Oorlogsbronnen.nl
  • Uitgave van het Algemeen Hoofdkwartier Ordedienst in afwikkeling (1950). IN MEMORIAM, 314 Verzetslieden van den O.D. (2e druk). Leiden, Nederland, (pag. 23).
  • Open Archieven.
  • Oorlogsgravenstichting.
  •  https://isgeschiedenis.nl/nieuws/het-proces-der-72-1942-nederlandse-verzetslieden-worden-na-schijnproces-geexecuteerd-in
  • https://www.oranjehotel.org/nl/ontdek/collectie/collectie-johannes-marinus-van-wageningen-1941-1945/
    • 1. Afscheidsbrief van Johannes Marinus van Wageningen aan zijn vader, moeder, broers en zusters vanuit Sachsenhausen, 1 mei 1942.
    • 2. Afscheidsbrief (kopie) van Johannes Marinus van Wageningen aan Marianne vanuit Sachsenhausen, 1 mei 1942.
    • 3. Boekje ‘Het proces der 72’, opgedragen aan de nabestaanden der 72 Nederlandse helden, die door de Duitsers den 3en Mei 1942 werden ter dood gebracht. Uitgegeven in Amsterdam in 1945.
    • 4. Brief van het Nederlandse Rode Kruis aan J. van Wageningen vanuit en naar Den Haag, 6 november 1942. De brief licht de broer van Johannes in over het onderzoek naar de vermiste goederen van Johannes van Wageningen, en dat er hier niets bekend over is.
    • 5. Brief (kopie) van het ‘Feldgericht des Kommandierenden Generals und Befehlshaberse im Luftgau Holland’ aan Jacobus van Wageningen, 5 mei 1942. De brief licht de broer in dat J.M. van Wageningen ter dood veroordeeld is en dat het vonnis op 3 mei voltrokken is.
    • 6. Condoleancebrief (kopie) van Koningin Wilhelmina aan de echtgenote van Johannes, 30 juli 1946. In de brief spreekt ze over Johannes als iemand die het offer van zijn leven voor de vrijheid van Nederland heeft en betuigt ze haar deelneming.
    • 7. Koker met een oorkonde: ‘Ter nagedachtenis aan de dienstplichtig soldaat der infanterie J.M. van Wageningen van de koninklijke landmacht die zijn leven gaf voor koningin en vaderland in de wereldoorlog 1940-1945. Hij stierf voor het behoud van onze vrijheid.’ Met een handtekening van de minister van oorlog en bijbehorende brief van de minister over de oorkonde, 25 juni 1952.

Geef een reactie